Osiowanie na gwiazdę polarną / Polar Alignment


Podstawową czynnością jaką trzeba wykonać przed każdą sesją wizualnych obserwacji astronomicznych czy astrofotografii jest odpowiednie ustawienie teleskopu. Odpowiednie to znaczy takie, gdy głowica paralaktyczna montażu ustawiona jest równolegle do osi obrotu ziemi (w osi deklinacji). Pozwoli to na śledzenie ciał niebieskich  tylko w jednej osi - rektascencji, z prędkością kontową równą prędkości kątowej obrotu ziemi. Jest to niezwykle istotne szczególnie w przypadku astrofotografii  gdzie mamy do czynienia z długimi czasami naświetlania czyli fotografii obiektów głębokiego nieba. Im dokładniejsze ustawienie tym lepsze efekty. Oczywiście nawet bardzo dokładne ustawienie nie zagwarantuje perfekcyjnego prowadzenia teleskopu. W takich przypadkach  gdy potrzeba jest precyzyjnego prowadzenia przy długich czasach naświetlania korzysta się z dodatkowych urządzeń (lunetka, drugi teleskop prowadzący OAG - Off Axis Guider, kamera prowadząca) i oprogramowania, które kontroluje właściwe ustawienie teleskopu.
The first action, which has to be done before any astro-session starts (visual or photo)  is proper setting the telescope mount. Proper setting means that parallactic mount is aligned with the axis of rotation of the earth (in declination axis). It’s allow to track celestial bodies only in one axis - Right Ascension(RA), with an angular velocity equal to the angular velocity of rotation of the earth. Such mount settings is extremely important for astrophotography of DSO (Deep Space Object) with long time exposure. The more accurate of settings the better the effects. Of course, even highly accurate setting does not ensure perfect tracking of the telescope but much reduce error correction. For long time exposure images additional equipment will be necessary such as guiding scope or OAG (Off Axis Guider), guiding camera and special software for tracking control.








Ustawienie lunetki biegunowej względem montażu
Positioning the polarscope with the telescope mount

Zanim rozpocznie się ustawienie montażu trzeba koniecznie odpowiednio ustawić lunetkę biegunową względem montażu. To czynność, którą wykonuje się jeden raz, na początku i nie będzie trzeba wracać do tego później. Raz ustawiona lunetka będzie wykorzystywana przy osiowaniu montażu przed każdą kolejną sesją.

Aby właściwe zorientować lunetkę biegunową należy rozpocząć od ustawienia głowicy montażu w pozycji pionowej - pręt przeciw wagi skierowany w dół. Jak to zrobić żeby mieć pewność, że głowica jest w pionie? W określeniu właściwej pozycji pomocna okazuje się poziomica. A więc w pierwszym kroku ustawiamy głowicę dokładnie w poziomie kontrolując jej ustawienie poziomicą.
Before polar alignment, polarscope needs to be properly positioned with telescope mount. This operation is performed once at the beginning and you will not have to come back to this later.

As a first action, set your mount head in a vertical position - counterweight rod pointing down. How to do it, to make sure that the head is in vertical position? To determine the correct vertical position you will need a spirit level. So in the first step set the mount head exactly in horizontal position using spirit level.


Teraz należy zacisnąć śrubę RA aby głowica nie zmieniła swojego położenia i ustawić pierścień skali godzinowej osi RA na godzinę 18:00 (znacznik na montażu wskazuje godzinę 18:00). Dokręcamy śrubami pierścień RA aby nie zmienił swojego położenia w czasie obrotu głowicy. Zwalniamy śrubę RA i obracamy głowicę prętem w dół tak aby znacznik wskazywał godzinę 0:00 na pierścieniu godzinowym RA. Głowica na pewno ustawiona jest w pionie! Teraz to co należy wykonać to tak obrócić lunetkę biegunową aby małe kółko reprezentujące gwiazdę polarną znalazło się na samym dole czyli na godzinie 6.
Now, lock RA axis to block your mount head and set RA setting circle on 18:00 o’clock (RA setting indicator shows 18:00 o’clock). Lock RA setting circle by setscrews. Then unlock RA axis and turn the mount head until RA setting indicator shows 0:00 o’clock on RA setting circle. Now you can be sure that your mount head is in vertical position!



1. Głowica montażu ustawiona jest teraz w pozycji wyjściowej, czyli na godzinę "0". Pręt przeciwwagi skierowany jest w dół.
1. The mount head is now set in a starting position on 0:00 o’clock. Counterweight rod is pointing down.
2. Aby odpowiednio zorientować lunetkę biegunową należy poluzować trzy śrubki na jej obwodzie, co umożliwi obracanie lunetką biegunową niezależnie od głowicy montażu!
2. To orient the polar scope, loosen the three small screws showed on the picture at left. This will allow to rotate polar scope independently from mount (RA axis is still locked).
3. Przy nieruchomej głowicy obracamy lunetkę tak, aby małe kółeczko oznaczające gwiazdę polarną znalazło się dokładnie na samym dole czyli na godzinie 06:00. Pamiętamy, że lunetka odwraca obraz więc w rzeczywistości takie ustawienie będzie reprezentować gwiazdę polarną w tranzycie czyli na godzinie 12:00. Teraz wszystko się zgadza, Gwiazdę Polarną mamy w rzeczywistości na 12:00 i pierścień rektascencji też wskazuje 12:00 / 0:00
4. Dokręcamy  trzy śrubki i unieruchamiamy lunetkę w ustawionej przez nas pozycji. Teraz obracając głowicę montażu będziemy również obracali lunetkę biegunową, jej pozycja względem głowicy nie zmienia się.
3. Now rotate the polar scope (RA axis is still locked) so that small circle which represents the Polaris was exactly at the bottom (on 06:00 o'clock - see picture at left). Remember that polar scope reverses the image, so in fact this setting will represent the polar star in transit (12:00). Everything is correct, in fact the Polaris is on 12:00 and RA setting circle also shows 12:00 (0)
4. Polar scope is in proper position. Tighten the three screws to lock polar scope.


Cały ten zabieg służy temu aby ustawienie montażu na godzinę 0:00 (skala czasowa RA) było zbieżne z położeniem gwiazdy polarnej oznaczonej na siatce lunetki biegunowej w pozycji na godzinie 12:00



Osiowanie montażu na gwiazdę polarną wykorzystując lunetkę biegunową
czyli ustawienie montażu na biegun niebieski

Polar alignment
set the mount on the celestial pole



Ustawienie teleskopu zaczynamy od rozstawienia trójnogu montażu. Ustawiamy go w taki sposób aby wystający bolec ustawiony był na północ czyli w kierunku gwiazdy polarnej. Zakładamy głowicę i co ważne, jeszcze bez obciążenia (bez tuby optycznej i przeciwwagi) patrząc przez lunetkę na gwiazdy, przesuwamy montaż tak aby w polu wiedzenia znalazła się gwiazda polarna.
Mount assembly starts from spread tripod legs. Tripod should be set in such a way that the protruding pin is set north, toward the Polaris. Put the head of the mount on tripod and while looking through the polar scope, rotate the mount (up, down, left, right) until Polaris is in your field of view (do this without telescope and counterweight).

Teraz, po uruchomieniu montażu, wprowadzeniu daty, godziny i pozostały parametrów, pilot SynScan wskaże aktualny kąt godzinowy gwiazdy polarnej. W przykładzie poniżej to godzina 00:49 co oznacza, że 49 minut temu gwiazda polarna znajdowała się w tranzycie czyli na godzinie 12:00. Luzujemy śrubę obrotu w osi rektascencji, obracamy głowicę tak aby kąt godzinowy wskazany był również na osi rektascencji - znacznik na poniższym zdjęciu wskazuje godzinę 00:49.
Now, after powering your mount enter a date, time and the remaining parameters into SynScan hand controller. When you finish entering all required parameters, you will see on the SenScan screen actual Hour Angle of Polaris. In the example below (see the picture below) the hour angle of the Polaris is 0:49, which means that 49 minutes ago Polaris was in transit (12:00). Unlock RA axis and rotate mount head until RA setting indicator shows 0:49 on RA setting circle.





Patrząc przez przez lunetkę biegunową kręcimy śrubami ustawienia azymutu oraz wysokości w taki sposób aby gwiazda polarna znalazła się dokładnie w kółeczku reprezentującym jej położenie. W tym przypadku gwiazda polarna będzie na godzinie 0:49.

Teraz gdy głowica montażu ustawiona jest równolegle do osi obrotu ziemi można przystąpić do uzbrajania montażu w przeciwwagi oraz tubę optyczną.

Kolejny etap to już odpowiednie wyważenie teleskopu i zestaw gotowy jest do użycia.

Looking through the polar scope, turn the altitude adjustment T-bolts and azimuth adjustment knob - Polaris must be set precisely in a circle representing its location. In this case, the pole star will be on the 0:49 o'clock.

Now when the head assembly is parallel to the axis of rotation of the earth, your mount is ready to arm with counterweights and optical tube.

The next step is balancing the telescope and the telescope is ready for use.